Jak dziennikarze i fizjoterapeuci odbierają niepełnosprawność ukazywaną w mediach?

Media wywierają ogromny wpływ na swoich widzów, tym samym kreując w nich odpowiednie opinie, poglądy czy zachowania. Nie bez powodu mówi się, o ich wielkiej mocy.

Temat niepełnosprawności nie jest mediom obcy. Niejednokrotnie każdy z nas mógł zetknąć się z reklamą bądź kampanią społeczną, promującą pomoc lub zbiórkę na rzecz osób z niepełnosprawnościami.

W 2012 r. Monika Popławska i Krzysztof Marczewski wykonali specjalne badanie naukowe, którego celem było zbadanie opinii fizjoterapeutów i dziennikarzy na temat kreowania niepełnosprawności przez media.

Badanie zostało przeprowadzone za pomocą ankiet internetowych, na 100 dziennikarzach, oraz 100 fizjoterapeutach z całej Polski. Proces pomiaru trwał od września do listopada. Ankieta była złożona w większości z pytań zamkniętych, z możliwością jedno lub wielokrotnego wyboru. Rozesłano w sumie aż 650 ankiet!

Osobami wypełniającymi ankiety byli dziennikarze pełnosprawni (87 osób), fizjoterapeuci (91 osób), dziennikarze niepełnosprawni (13 osób), a także osoby, które jednocześnie łączyły zawód dziennikarza i fizjoterapeuty (9 osób). Co więcej, zdecydowana większość badanych stanowiły osoby w przedziale wiekowym 21 – 30 lat.

Kto jest odpowiedzialny za ukazywanie niepełnosprawności w mediach, w konkretny sposób?

38% dziennikarzy i blisko połowa fizjoterapeutów (45%) stwierdziło, że w największym stopniu za kreowanie wizerunku osób niepełnosprawnych jest odpowiedzialna sama osoba niepełnosprawna.

Za najmniej z kolei odpowiedzialnych, respondenci wskazali siebie samych, lecz co ciekawe – odpowiadający przy tym pytaniu zdawali się nie utożsamiać z wykonywanym zawodem – 20 % dziennikarzy wskazywało bezpośrednio media za kreowanie wizerunku osoby niepełnosprawnej, z kolei 30% fizjoterapeutów za odpowiedzialność pociągało służbę zdrowia!

Jak najczęściej wygląda osoba z niepełnosprawnością w telewizji?

Dla zdecydowanie większej części respondentów, osobą taką w mediach jest człowiek na wózku inwalidzkim (34% fizjoterapeutów; 50% dziennikarzy) lub dziecko (62% fizjoterapeutów; 42% dziennikarzy).

Kto towarzyszy osobie niepełnosprawnej w rzeczywistości świata mediów?

Jak się okazało, duży wpływ na jakość wizerunku osoby niepełnosprawnej ma jej własna rodzina, bliscy czy przyjaciele.

Ponad 60% osób badanych stwierdziło, że zauważa w TV zawsze obok osoby niepełnosprawnej – postać matki. Blisko 70% niepełnosprawnych dziennikarzy i osób łączących oba zawody – dostrzegają znaną postać np. aktora, tuż obok niepełnosprawnego.

Dziennikarze (52%) odpowiedzieli, że najczęściej czerpią wiedzę o niepełnosprawności z telewizji, zaś fizjoterapeuci – z książek (52%). Prawie 80% dziennikarzy niepełnosprawnych jest zdania, że w mediach nie brakuje stereotypowego przedstawiania osób niepełnosprawnych.

Ważnym aspektem staje się zatem świadomość nie do końca wiernego odzwierciedlenia rzeczywistości przez media.

Najważniejszy jest jednak fakt, że mnóstwo zbiórek poświęconych niepełnosprawnym osiąga ogromne zasięgi i wsparcie, dzięki rozpowszechnieniu ich właśnie w mediach!

Jagoda Rumniak, Redaktor Bloga Work 4 Life, wolontariusz

Bibliografia :
Popławska, M., Marczewski, K. (2012). Człowiek niepełnosprawny w mediach w opinii dziennikarzy i fizjoterapeutów. Zamojskie studia i materiały.

Poprzedni Perspektywa

Zostaw komentarz