Narodowy Spis Powszechny uwzględnia potrzeby osób niepełnosprawnych?

Od 1 kwietnia 2021 roku rozpoczął się Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2021. Jest on przeprowadzany przez Główny Urząd Statystyczny. Ze względu na sytuację będzie przeprowadzany aż do 30 września br. Udział w Narodowym Spisie Powszechnym jest obowiązkowy i reguluje to ustawa o statystyce publicznej.

W jaki sposób będzie przeprowadzany Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań?

Formą obowiązkową jest samospis internetowy za pomocą aplikacji internetowej na stronie GUS i możemy go wykonać przez cały tydzień o dowolnej godzinie. Dodatkową i uzupełniającą formą zdalną samospisu jest kontakt telefoniczny poprzez infolinię spisową. Od 4 maja br. mają zacząć pracować także rotmistrzowie telefoniczni, natomiast ze względu na epidemię wywiady bezpośrednie zostały wstrzymane (do odwołania).

Dlaczego wykonuje się Narodowy Spis Powszechny?

Co 10 lat w Polsce przeprowadzany jest Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań. Ostatni taki spis odbył się w 2011 roku.

Z danych zgromadzonych podczas NSP możemy uzyskać szczegółowe informacje na temat liczby ludności, struktury demograficznej i zawodowej, sytuacji mieszkaniowej, społecznej i ekonomicznej gospodarstw domowych. Spis dostarcza także informacji na temat osób niepełnosprawnych. Możemy dowiedzieć się z niego nie tylko, jaka jest liczba osób z niepełnosprawnością w Polsce oraz jaki rodzaj niepełnosprawności ich dotyka, lecz także jakie mają warunki mieszkaniowe, wykształcenie czy pracę. Są to cenne dane, pomocne m.in. przy tworzeniu wszelkich strategii, planów działania czy też wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań.

Czy dostosowano formy samospisu do osób niepełnosprawnych?

Dla osób głuchych, niewidomych i słabowidzących dokonanie samospisu przez dostępne obecnie formy jest problematyczne.

Osoby głuche i głuchonieme nie mają możliwości skontaktowania się przez Infolinię, a także pytania w kwestionariuszu mogą być dla nich niezrozumiałe, gdyż język polski różni się od polskiego języka migowego.

Dlatego też pytania z ankiety NSP zostały przetłumaczone na polski język migowy i zostały opublikowane na stronie Narodowego Spisu Powszechnego. Został także przygotowany film instruktażowy zawierającym tłumaczenie na język migowy, który jest udostępniony na stronie spisowej i w mediach społecznościowych statystyki publicznej. Trwają także prace nad wideoinfolinią dla osób głuchych, za pomocą której będzie można skontaktować się on-line z rachmistrzem spisowym, gdy pojawią się jakieś pytania lub problemy z wypełnieniem formularza spisowego.

Urzędy gminy, miasta i urzędy statystyczne mają obowiązek utworzyć pomieszczenia spisowe, który są dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnością – swobodny dostęp zarówno architektoniczny jak i komunikacyjny, a także techniczny (sprzęt komputerowy wyposażony w odpowiednie oprogramowanie) oraz pomoc w dokonaniu samospisu. Osoby z niepełnosprawnością słuchu lub wzroku powinny zgłosić potrzebę uzyskania informacji na temat NSP 2021 lub samego wsparcia przy wypełnieniu formularzu spisowego na trzy dni przed planowaną wizytą.

Osoby ze szczególnymi potrzebami będą mogły uzyskać pomoc w wypełnieniu formularzy w Gminnych Biurach Spisowych, które to, na podstawie ustawy o Narodowym Spisie Powszechnym 2021, muszą zapewnić pomieszczenie do samospisu.

Na podstawie zaś ustawy o języku migowym i innych środkach komunikowania się można wystąpić do urzędu gminy o zapewnienie tłumacza migowego podczas dokonywania spisu w urzędzie gminy.

Dobrym przykładem jest tutaj Urząd m.st. Warszawy, który od 1 kwietnia utworzył punkt samospisowy przystosowane dla osób posługujących się systemem języka migowego lub polskim językiem migowym. Stanowisko to jest otwarte codziennie w godzinach 9.00-15.00 (ul. Kruczkowskiego 2, sala obsługi 0.28, stanowisko nr 5) i należy drogą mailową (mail: nsp2021@um.warszawa.pl) umówić się wcześniej na wizytę. Ze wsparcia tłumacza można także skorzystać w wybranych Kołach terenowych i Oddziałach Polskiego Związku Głuchych.

Aby osoby ze szczególnymi potrzebami mogły bez przeszkód dokonać samospisu, treści na stronie są dostosowywane tak, aby posiadały deklarację dostępności. Oznacza to, że strona internetowa jest zaprojektowana w taki sposób, aby można było ją obsłużyć niezależnie od używanej technologii, oprogramowania i jest ona dostosowana dla osób posiadających dysfunkcje (m.in. wzroku i słuchu). Jest możliwa zmiana wielkości czcionki albo zmiana kontrastu, co jest ułatwieniem w przeglądaniu treści dla osób niedowidzących. Obsługa strony jest możliwa zarówno przy pomocy samej myszki, jak i klawiatury oraz nie ma zaprogramowanych skrótów klawiaturowe, aby nie wchodziły w konflikt z technologiami asystującymi m.in. programami czytającymi, innymi aplikacjami i systemami użytkowników. Graficzne informacje zawierają teksty alternatywne, niektóre elementy formularza i rozwijane listy posiadają etykiety. Prace nad ulepszeniem i implementacją właściwych rozwiązań na stronie spis.gov.pl nadal trwają.

W jaki inny sposób wspiera się osoby ze szczególnymi potrzebami podczas NSP 2021?

Są opracowane dodatkowo ulotki informacyjne dostępne dla osób posługujących się alfabetem Braille’a i dla osób niedowidzących. Spoty telewizyjne dostępne są z napisami i audiodeskrypcją oraz tłumaczem języka migowego. Materiały te są dostępne na stronie NSP 2021 oraz w mediach społecznościowych.

Ważną zmianą jest także możliwość zaznaczenia polskiego języka migowego jako języka, w którym się posługuje w domu. Dzięki takiej opcji będzie można łatwo policzyć, ile jest osób w Polsce komunikujących się PJM.

Zmiany związane z dostępnością, które są wdrażane przez Główny Urząd Statystyczny, w poprzednich spisach nie były stosowane. Teoretycznie, wsparcie osób niepełnosprawnych, aby mogli samodzielnie dokonać samospisu podczas NSP 2021, wydaje się wszechstronne i dostosowane na wielu płaszczyznach. Jednak tak naprawdę dopiero po zakończeniu spisu będzie można wyciągnąć wnioski i dokonać oceny, czy wprowadzone ułatwienia i deklaracje dostępności oraz formy wsparcia były wystarczające i na odpowiednim poziomie.

Agata Żuławnik, Redaktor Bloga Work 4 Life, wolontariusz

Źródło:
https://spis.gov.pl
https://www.rpo.gov.pl
https://www.pzg.org.pl
http://www.niepelnosprawni.pl

Poprzedni Superbohaterowie

Zostaw komentarz